11 phút trước máy quay và con số 0
Tôi ngồi trước máy quay đúng 11 phút. Không bấm. Màn hình đen lúc tắt phản chiếu mặt tôi — một người có nghề hẳn hoi, mà đang sợ chính cái bóng của mình. Ngón tay để sẵn trên nút ghi hình. Rồi rụt lại. Lúc đó tôi có 0 follower, và một cục nghẹn trong cổ.
Sợ gì? Tôi gọi tên ra cho rõ. Sợ bị đánh giá. Sợ phải nói trước máy quay. Và cái sợ âm thầm nhất: sợ đăng xong không một ai xem.
Nói bạn nghe điều này cho sòng phẳng: tôi làm nghề đào tạo và coaching, chuyên xây hệ thống bán hàng trên internet. Tức là tôi có thứ để chia sẻ, có chuyên môn thật. Nhưng chuyên môn không cứu được tôi khỏi nỗi sợ. Nó đứng đó nhìn tôi run, vậy thôi.
Buồn cười không? Giỏi nghề mà vẫn dậm chân ở con số 0. Biết phải làm gì mà tay không chịu bấm. Đó là khoảng cách thật giữa “biết” và “làm” — và tôi đoán nếu bạn đang đọc dòng này, bạn cũng đang kẹt ở đúng cái khe đó.
Bài này tôi kể thật cách tôi bước qua 11 phút ấy. Và sau câu chuyện, tôi để lại cho bạn một khung 5 bước xây kênh nội dung từ 0 — thứ giá mà hồi đó có người đưa tôi thì tôi đã đỡ sợ hơn nhiều.
Người làm nghề khác đã đánh động tôi
Bước ngoặt của tôi không đến từ một khóa học. Nó đến tình cờ, lúc tôi đang lướt điện thoại và dừng lại ở nội dung của Nguyễn Bảo Bằng — một YouTuber, đồng thời là huấn luyện viên thể hình và người đào tạo huấn luyện viên Gym chuyên nghiệp.
Lạ là thứ giữ tôi lại không phải hào nhoáng. Không phải gì cả. Mà là cách anh ấy làm.
Anh chia sẻ kiến thức thật. Tận tâm. Đều đặn. Không màu mè, không gồng lên ra vẻ. Cứ thế cho đi, ngày này qua ngày khác. Tôi ngồi xem mà trong đầu bật ra một câu: “À, hóa ra làm nội dung là vậy.”
Anh ấy không bán sự hoàn hảo. Anh ấy không cố tỏ ra mình giỏi nhất. Anh ấy chỉ đưa cho người xem thứ họ dùng được ngay — một bài tập, một cách ăn, một lời nhắc đúng lúc. Và người xem ở lại vì điều đó.
Buồn cười thật. Một người làm nghề chẳng liên quan gì tới tôi — anh ấy ở phòng gym, tôi ngồi với bàn phím và chuyện bán hàng trên internet — vậy mà lại dạy tôi điều cốt lõi nhất về làm kênh.
Tôi nhận ra mình đã hiểu sai bao lâu nay. Tôi cứ nghĩ làm nội dung là phải hay, phải đẹp, phải khiến người ta trầm trồ. Hóa ra không. Nó là cho đi một thứ có thật.
Chính cái “cho đi giá trị” mộc mạc đó đã đẩy tôi đứng dậy. Không phải vì tôi thấy anh ấy nổi tiếng. Mà vì tôi thấy: à, mình cũng có thứ để cho. Vậy thì bắt đầu thôi.
Bài học quay tôi 180 độ: follower là kết quả, không phải mục tiêu
Đây là chỗ tôi muốn nói thẳng, vì nó là thứ thay đổi mọi thứ.
Bao lâu nay tôi chạy theo view. Chạy theo follower. Tôi mở app lên là nhìn số, đăng cái gì cũng hồi hộp chờ con số nhảy. Và càng chạy theo nó, tôi càng đứng yên. Nghe vô lý, nhưng đúng.
Rồi tôi đổi câu hỏi. Thay vì “làm sao cho nhiều người xem tôi”, tôi tự hỏi “tôi giúp được ai một điều có thật?”. Chỉ một điều thôi. Cho một người thôi cũng được.
Lạ kỳ là từ lúc đó mọi thứ mới bắt đầu chuyển động. Follower hóa ra là kết quả của giá trị, chứ không phải cái mồi để mình đuổi theo. Mình đuổi nó thì nó chạy. Mình lo cho người xem thì nó tự tới.
Tôi nhớ rõ buổi sáng sau khi đăng video đầu tiên. Tôi mở lên, tim đập nhẹ. Bảy lượt xem. Bảy. Mà ba trong số đó là tôi tự bấm vào để coi lại.
Thật lòng lúc đó tôi hơi quê. Nhưng kỳ lạ, kèm theo cái quê là một sự nhẹ nhõm. Vì ít nhất tôi đã bắt đầu. Tôi đã có cái để mở lên xem, thay vì cái danh sách dự định nằm im trong đầu mấy tháng trời.
Tôi không nói đây là công thức đảm bảo. Đây là cách tôi đang làm, và nó đúng với tôi — chưa chắc ai làm theo cũng ra kết quả y hệt. Mỗi người một ngách, một xuất phát điểm. Nhưng cái lõi thì tôi tin: cứ chia sẻ giá trị trước đã. Cho đi thứ người ta dùng được. Còn lại, để sau.
Khung 5 bước tôi đang dùng để xây kênh nội dung từ 0
Tôi không có công thức nào bảo đảm cho bạn. Đây chỉ là khung tôi đang dùng, năm bước móc vào nhau như mắt xích, rớt một cái là cả sợi lỏng ra.
Bước một: bắt đầu trước khi sẵn sàng. Tôi từng ngồi đợi cái ngày mình “đủ giỏi” mới quay. Ngày đó không bao giờ tới đâu bạn ạ. Có hôm tôi nhận ra: nếu cứ đợi sẵn sàng thì mười năm nữa vẫn là con số không. Thế là quay đại. Xấu cũng quay.
Bước hai: chọn một người để phục vụ, đừng ôm “tất cả mọi người”. Hồi đầu tôi nói với cả thế giới, hóa ra chẳng chạm tới ai. Sau này tôi ngồi hình dung đúng một người: một anh đang loay hoay không biết bán hàng trên internet bắt đầu từ đâu, mở mười mấy tab mà vẫn rối. Tôi nói với đúng anh đó. Lạ thay, càng hẹp lại càng nhiều người thấy mình trong đó.
Bước ba: mỗi video cho đi một thứ xài được ngay. Tôi tự đặt luật — xem xong phải làm được liền một việc, không thì cắt. Tôi thà dạy một mẹo nhỏ mà người ta áp dụng tối nay, còn hơn nói đạo lý cao siêu rồi để họ trôi đi. Cho đi thật thì người ta ở lại thật.
Bước bốn: đều đặn ăn đứt hoàn hảo. Đây là chỗ tôi vấp lâu nhất. Một video tàm tạm mà tuần nào cũng ra, thắng xa cái video “hoàn hảo” nằm mãi trong đầu chẳng bao giờ xong. Nếu bạn đang xây kênh youtube cho người mới, nhớ giùm tôi: nút “Đăng” mới là thứ tạo ra kênh, không phải nút “Quay lại sửa”.
Bước năm: học cách làm từ người mình ngưỡng mộ. Như ở phần trước tôi học cái tinh thần cho đi từ người tôi nể, ở đây cũng vậy. Tôi soi họ làm, nhưng soi để học thái độ và cách họ tư duy, chứ không bê nguyên nội dung về. Mượn ngọn lửa, đừng mượn cái bóng.
Năm bước, một vòng. Bắt đầu để có cái mà sửa, chọn một người để biết nói gì, cho đi để giữ người, đều đặn để lớn, học hỏi để đi xa. Lỏng một mắt là cả chuỗi chùng.
Cách tôi áp dụng khung này mỗi tuần
Khung trên nghe gọn, nhưng đặt xuống đất thì nó là việc tay chân mỗi tuần. Tôi không nói lý thuyết — tôi đang làm thật, sai thật, sửa thật.
Tôi chốt một ngách rõ ràng: đào tạo, coaching xây hệ thống bán hàng trên internet cho người Việt. Không tham lam ôm thêm. Mỗi tuần tôi ngồi nhặt ra đúng một vấn đề có thật mà người xem đang vướng — câu hỏi họ nhắn tôi, cái họ than thở — rồi làm một video gỡ đúng vấn đề đó. Một video, một nỗi đau, một lối ra. Xong là ra, ra đều, không để dồn.
Tôi không giấu là mấy video đầu chưa hoàn hảo. Tôi nhớ như in lần bấm nút “Đăng” đầu tiên. Ngón tay tôi cứ rê tới rê lui trên cái nút đó, tim đập thình thịch như sắp làm chuyện gì tày trời. Bấm xong, tôi úp luôn điện thoại xuống bàn, không dám mở lại xem ai nói gì.
Nhưng chính cái nút đó đã mở ra mọi thứ phía sau. Mà nói thật, đi tới đây rồi tôi mới thấy có vài điều mình từng tin chắc nịch, hóa ra sai bét.
4 điều tôi từng tin sai khiến mình suýt bỏ cuộc
Tôi viết phần này không phải để dạy ai. Chỉ là kể lại mấy điều tôi từng tin chắc như đinh đóng cột — rồi nhận ra mình sai. Nếu bạn đang tin y hệt, có lẽ bạn cũng đang đứng ở chỗ tôi từng đứng.
Một. Tôi từng tin phải đợi đủ thiết bị, đủ giỏi, đủ “sẵn sàng” rồi mới được bắt đầu. Sau này tôi mới hiểu: cái ngày “đủ” đó không bao giờ tới — nó là cái cớ đẹp đẽ để tôi ở yên trong vùng an toàn thêm vài tháng nữa.
Hai. Tôi từng tin phải bám lấy trend mới có người xem, nên tôi nhảy vào cả những trend chẳng dính dáng gì đến mình. Rồi tôi nhận ra: trend không thuộc về mình thì có kéo được vài cái view cũng chẳng giữ được ai — người ta tới vì trend, không phải vì tôi, và họ đi cũng nhanh như lúc tới.
Ba. Tôi từng tin view thấp những tuần đầu nghĩa là tôi dở, là không có duyên, là nên dừng cho đỡ quê. Giờ tôi hiểu những tuần đầu vốn dĩ phải lặng — đó là lúc mình tập nói, tập đứng trước ống kính, chứ chưa phải lúc thu hoạch. Tôi suýt bỏ đúng vào cái đoạn mà ai cũng phải đi qua.
Bốn. Tôi từng tin phải nói cho thật “oai”, thật chuyên nghiệp, dùng từ thật kêu thì người ta mới nể. Hóa ra ngược lại. Khi tôi thôi diễn và chỉ nói sao cho một người thật sự hiểu, thì người xem mới bắt đầu ở lại. Nói cho oai là nói cho cái tôi của mình nghe; nói cho hiểu mới là nói cho người xem.
Bốn điều đó, điều nào cũng từng đủ sức làm tôi dừng. Tôi kể ra đây vì biết đâu bạn đang ôm đúng một trong số chúng — và chỉ cần buông một cái thôi, bạn đã đi xa hơn tôi của ngày đó rồi.
Điều tôi muốn nói với bạn — người đang sợ bắt đầu
Tôi viết những dòng này cho bạn, người đang mở trang này ra rồi lại tự nhủ “để mai”. Tôi biết, vì vài tháng trước tôi cũng y như vậy. Lướt, đọc, gật gù, rồi đóng máy — và không làm gì cả.
Nên tôi nói thẳng điều tôi ước có ai nói với mình hồi đó: bạn không cần hoàn hảo, bạn chỉ cần bắt đầu. Hai chuyện đó khác nhau lắm. Chờ hoàn hảo là chờ một thứ không tồn tại. Còn bắt đầu thì chỉ cần hôm nay.
Và đây là điều thật lòng tôi muốn bạn nhớ: nỗi sợ sẽ không tự biến mất đâu. Tôi từng ngồi đợi đến ngày mình hết sợ rồi mới quay video — ngày đó chẳng bao giờ đến. Nỗi sợ chỉ nhỏ lại sau khi bạn bắt đầu, chứ không nhỏ lại trước. Bạn làm rồi mới bớt sợ, chứ không phải hết sợ rồi mới làm.
Tôi cũng muốn nói thật một điều, để bạn không hiểu lầm tôi: khi tôi nói “bạn làm được”, tôi không hứa bạn sẽ nổi tiếng hay kiếm được tiền. “Làm được” ở đây nghĩa là bạn dám bắt đầu — chỉ vậy thôi, nhưng đó là phần khó nhất và cũng là phần thuộc về bạn.
Vậy nên, trong 24 đến 48 giờ tới, làm giúp tôi hai việc nhỏ này. Một: chọn ra đúng MỘT người bạn muốn giúp — một người cụ thể, có gương mặt, có nỗi bận tâm thật. Hai: quay cái video đầu tiên bằng chính chiếc điện thoại bạn đang cầm trên tay lúc này. Không cần studio, không cần micro xịn. Một chiếc kênh youtube từ 0 follower đều bắt đầu từ đúng một cái video lập cập như thế.
Tuần này thôi, đừng để sang tuần sau. Quay cái video đầu tiên bằng điện thoại của bạn, nói cho đúng một người bạn vừa chọn nghe. Đừng chờ thấy mình sẵn sàng — cứ bấm quay rồi sửa dần. Tôi cũng đang đi đúng con đường đó, từng bước một trên kênh của mình, khởi đi từ con số 0. Nếu bạn muốn xem tôi vấp ở đâu và sửa lại thế nào, cứ đi cùng tôi ở đó — để hôm nào nhìn lại, cả hai chúng ta đều đã đi được một quãng.
Về tác giả
Nguyễn Văn Kiên — chuyên gia đào tạo và coaching xây dựng hệ thống bán hàng trên internet cho người Việt. Sau thời gian trì hoãn vì sợ đứng trước máy quay, tác giả bắt đầu xây kênh YouTube chia sẻ giá trị từ con số 0 follower, và đang ghi lại hành trình đó để đồng hành cùng những người mới bắt đầu.
Lưu ý: Bài viết chia sẻ trải nghiệm cá nhân của tác giả, mang tính tham khảo, không phải lời cam kết về kết quả. Mỗi người có xuất phát điểm và hoàn cảnh khác nhau.
Nguồn tham khảo
- Trải nghiệm và quá trình thực tế xây kênh nội dung của chính tác giả (chuyên gia đào tạo/coaching xây hệ thống bán hàng trên internet).
- Nguyễn Bảo Bằng — YouTuber, huấn luyện viên thể hình và người đào tạo huấn luyện viên Gym chuyên nghiệp. Được nhắc đến như nguồn cảm hứng về tinh thần chia sẻ giá trị; bài viết không trích dẫn số liệu hay thành tích cụ thể.
- Các nguyên tắc phổ biến trong lĩnh vực sáng tạo nội dung (kiến thức ngành chung).
Leave a Reply